متفاوت 2

 حتماً در میزگردهای دانشجویی یا در کرسی‌های آزاداندیشی و یا در جلسات پرسش و پاسخ و یا در گفتگوهای دونفره با اهالی فرهنگ و سیاست با این جملات آشنا شده‌اید:

• تذکر به‌جایی بود.
• سئوال سختی پرسیدید.
• اشارۀ خیلی جالبی داشتید.
• به موضوع مهمی اشاره کردید.
• مسئلۀ خیلی مهمی را مطرح فرمودید.
• نکتۀ بسیار ظریف و پیچیده‌ای را نشانه رفتید.

اما دو نکته در این باره:

1. براساس تجربه چندین ساله عرض می‌کنم خدمتتون که این جملات اگرچه ظاهری تحسین‌برانگیز دارند اما بیشتر وقت‌ها کلیشه‌ای‌ و کاذب هستند و کاربرد غیر حقیقی دارند.
2. اگر این جمله‌ها را از یک عالم برجسته یا از یک چهرۀ شاخص و موجه و یا از یک استاد فرهیخته و کارآزموده شنیدید، بدانید که حرفتون یا سئوالتون واقعاً مهم است. اما اگر یک آدم غیر مشهور یا یک سخنران مبتدی و یا یک آدم خودعالم‌پندار به شما چنین جمله‌ای گفت، مطمئن باشید که دروغ می‌گوید و غرض و مرض دارد.

 

بدیهی‌ترین غرض‌‌ها این است که: 

1. می‌خواهد شما را تشویق به گفتگو کند.
2. می‌خواهد اصل بحث را به حاشیه بکشاند.
3. می‌خواهد شما را باسوادتر از بقیه معرفی کند.
4. می‌خواهد حس خودباوری کاذب را در شما برانگیزد.
5. خودشیفته است و دوست دارد از موضع بالا حرف بزند.
6. گرفتار هوای نفس شده و دارد به طرف مقابل دروغ می‌گوید.

 

غیر از مورد اول که در برخی مواقع موجّه و مقبول است و مورد دوم که یک تکنیک حرفه‌ای محسوب می‌شود، موارد سوم تا پنجم به ترتیب ناپسند- مخرّب - و متکبرانه است و مورد آخر گاهی یک رذیله اخلاقی و گاهی هم یک وسوسهٔ شیطانی و خطرناک خواهد بود...